Menu
Kad Drina nije granica

A+ A A-

Ko je bio prota Ignjat Vasić? (1812-1888)

  • Autor Marija


Malo poznat našoj javnosti, loznički prota Ignjat Vasić, svojim aktivnostima na prikupljanju podataka o bosanskohercegovačkim pograničnim prilikama od 1872. do 1877. godine, pretočenim u dnevničke zapise, ostavio je izuzetno svjedočanstvo o jednom teškom vremenu, ljudima i događajima u bosanskom Podrinju, između ostalog Semberiji i Bijeljini.

Bilješke i izvještaji se odnose na godine tokom kojih će buknutii trajati ustanak bosanskohercegovačkih Srba (1875-1878) izazvan katastrofalnom upravom otomanske vlasti, opštim lošim prilikama, zulumima, neprijateljstvima i nepravdom. Znamo da je kao posledica ovog ustanka i ratova koji su vođeni protiv Otomanske imperije organizovan Berlinski kongres 1878. godine sa odlukama o nezavisnosti Srbije i Crne Gore i okupaciji Bosne i Hercegovine od strane Austro-Ugarske.

Ignjat Vasić rođen je u Beogradu 1812. godine. Sledeće godine, po slomu ustanka u Srbiji, sa roditeljima prelazi u Pančevo a odatle se preseljavaju kod majčineporodice u Kupinovo. Godine 1827. nakon odustajanja od naukovanja u trgovini, što je bila želja njegovog oca, namjeran da postane kaluđer odlazi najprije u manastir Fenek, a zatim u manastir Hopovo. Tri godine kasnije napušta manastir i prelazi u Srbiju u Šabac.

Zahvaljujući svom znanju pravilnog čitanja, lijepog pisanja i pojanja, sa nepunih 18. godina postaje učitelj u selu Krivaja u pocerskom srezu, a tri godine kasnije u Nakučanima. Iste godine ga je vladika šabački Gerasim Georgijević zađakonio a potom i zaredio za sveštenika. Za parohiju mu je određen Pocerski Dobrić.

Po želji šabačkog prote Jovana Pavlovića ubrzo je raspoređen u grad za njegovog pomoćnika. Godine 1840. dodijeljeno mu je zvanje namjesnika. Tokom perioda smjene dinastija u Kneževini Srbiji i povratka Karađorđevića na presto (1842), proganjan je kao pristalica Obrenovića i tek nakon teške borbe za rehabilitaciju svog duhovničkog i društvenog ugleda Vasić je 1844. postao protojerej okruga podrinskog, nakon čega je usledilo i postavljenje na svešteničku dužnost u Loznicu.

Zahvaljujući proti Ignjatu Vasiću 1850. godine, grupa činovnika izvodi prvu predstavu u Loznici, a 1868. godine on u gradu osniva društvo „Podrinjska sloga“ sa horom, orkestrom, pozorišnom trupom, čitalištem i bibliotekom. Do kraja života 1888. godine, ostao je aktivan kulturni poslenik.
U vrijeme vlade kneza Milana Obrenovića (1872-1882) Ignjat Vasić je vodio nacionalnu propagandu u Bosni i prikupljao podatke o vojnim i životnim prilikama u pograničnim mjestima. Bio je učesnik i svjedok napada srpske vojske na Bijeljinu 1876. godine kada je i sam ranjen, što je takođe detaljno opisao u svom dnevniku.

Za kraj, izdvajamo jedan kratki zapis o Bijeljininastao 29. jula 1874.

„Išao sam u Bosnu i u Beljini 27. julija na sv. Panteliju služio sa g. Dionisijem, mitropolitom Zvorničkim, s protom Beljinskim (Dimitrijem Markovićem) i još su nekoliko sveštenika. Po svršenoj liturđiji prošli smo onako obučeni kao s' litijom kroz jednu čast varoši, u kojoj su...dućani... Silan svet selski slegao se taj dan u Beljinu, koji za nama u gustini iđaše kao kakva velika vojska ili seoba. Velika je varoš Beljina u ravnici, nije manja od Šabca. Prolazeći tako kroz ulicu, po neki Beljinac izneo je pred vrata svoje kuće i avlije stočić i na njemu kadijonicu punu žara i mirisna tamjana koji se u dim pod nebesa diže, a upaljena na istom stocu voštanica goraše jasno, koja plamen i desno i levo talasavo previjaše i rekao bi kao da nas blagosiljaše.“

Tanja Lazić
Muzej Semberije

Napišite komentar, jer Vaše mišljenje je važno!